علت مو خوره (Tricoptylosis) و درمان

علت مو خوره (Tricoptylosis) و درمان فابریگاس

موخوره با نام علمی تریکوپتیلوزیس(trichoptylosis)مشکل شایعی می باشد. در این بیماری، قسمت انتهایی ساقه مو شکافته شده و به دو قسمت یا بیشتر تقسیم می شود، سپس شکافتگی به طرف ریشه پیشرفت می کند و باعث شکستن و خرد شدن ساقه مو می شود. موخوره در واقع به علت آسیب لایه پوشاننده بیرونی مو رخ می دهد که کوتیکول نام دارد. کوتیکول در موهای سالم با نظم مشخصی قرار گرفته اند که آن را به سفال های سفت تشبیه می کنند. زیرا این سلول ها با مختصر هم پوشانی، روی هم قرار گرفته اند. هر عاملی که به کوتیکول آسیب برساند باعث موخوره می شود از جمله شامپوهای خشن و غیر استاندارد، مواد اکسیدان، رنگ مو، مواد فر، گرمای شدید ناشی از سشوار یا اتوی مو، باد و تابش آفتاب. هنگامیکه موها بسیار بلند می شوند به علت تماس طولانی مدت با مواد شوینده آسیب دیده و موخوره ایجاد می شود.

عوامل ایجاد کننده موخوره

۱ـ نور خورشید که باعث شکستن پیوندهای دی سولفیدی می شود

۲ـ عوامل شیمیایی

    ـ رنگبری (دکلره) کردن مو

      ـ رنگ کردن مو

      ـ صاف کردن مو

۳ـ عوامل حرارتی

     ـ استفاده از اتوی مو و سشوار

۴ـ سایر عوامل 

     ـ برخی از شامپوهای نامناسب

     ـ عمر تار مو

     ـ ترکیب عوامل شیمیایی و مکانیکی

مکانیزم دو شاخه شدن بخش انتهایی موی انسان

ترمیم یا جلوگیری از دو شاخه شدن انتهای موهای بلند موضوع قابل توجهی در صنعت کازمتیک است. شانه زدن نیاز معمول مو است که در دو شاخه شدن آن نقش اندکی دارد. دو شاخه شدن همیشه در قطر بیضوی مو اتفاق می افتد. بر اساس مطالعات نظری می توان گفت که شانه کردن موهای درهم تنیده و گره خورده، موجب تحریک و شکنندگی موها در قطر می شود. در میان عوامل دخیل در ایجاد انشعاب در تار مو دو عامل پر رنگ تر هستند که استفاده از محصولات آرایشی ـ بهداشتی برای کاهش آنها توصیه می شود. یک راه برای کاهش برخورد تارهای مو به یکدیگر (اصطکاک)، استفاده از روغن و دیگری تقویت کشسانی و انعطاف پذیری مو می باشد. یکی از نگرانی های زیاد در بین افرادی که موهای بلند دارند دو شاخه شدن انتهای آن است. از بین بردن آسیب های مو به چالشی مهم در بین تولید کنندگان محصولات آرایشی ـ بهداشتی بدل شده است. موهایی که بیشتر در معرض مواد شیمیایی نامطلوب (به عنوان مثال: بی رنگ کردن، فر کردن یا رنگ کردن) هستند یا بیش از اندازه در معرض نور خورشید قرار دارند بیشتر دچار دو شاخه شدن می شوند. دو شاخه شدن به خودی خود ایجاد نمی شود و در کنار شانه کردن و برس کشیدن مو، نیاز به عوامل دیگری (به میزان بیشتر از حد معمول) دارد. بسیاری از فاکتورهایی که دو شاخه شدن را تشدید می کنند شناخته شده هستند، اما هنوز روند آن بطور اساسی تشریح نشده است. در بررسی های گسترده ای که با اسکن میکروسکوپ الکترونی بر روی موی سر انسان انجام شده است، مشخص شده که دو شاخه شدن انتهای مو مستلزم گسترش دو شاخه شدن از نقطه ای از نوک مو تا انتهای آن در سطح طولی مو است که همواره از میان قطر تار مو اتفاق می افتد. به علاوه، بیشتر موها در برش مقطعی بیضی شکل هستند. برش اولیه بدون استثناء در بزرگترین قطر مو اتفاق می افتد، این سرنخ حوادث مکانیکی است که در شکستگی مو دخیل هستند، در هنگام شانه کردن موها، گره خوردگی مو زمانی اتفاق می افتد که شانه نزدیک انتهای موها است و لذا شدت آسیب به موها افزایش می یابد. نیروی زیادی برای عبور دادن شانه از داخل موها نیاز است که با شانه زدن متوالی کمتر می شود و موها در نهایت شانه می شوند. این نیرو که قوی تر از نیروی لازم برای حرکت شانه است، به علت گیر کردن و گره خوردن موها مورد نیاز است. گره خوردگی به تدریج تا انتها، جائی که موها درهم قفل می شوند، کشیده می شود. عوامل موضعی و عوام دیگری که مو در طول عمر خود با آنها روبرو است، باعث اصطکاک بین تارهای مو می شوند. در حین پوش دادن موها، درهم رفتگی موها توسط شانه بیشتر می شود و کم کردن فاصله با انتهای مو (طول مو) باعث افزایش حجم آن می شود. نیروی زیادی برای باز کردن گره ها نیاز است. روی هم رفته این روشی است که معمولاً برای افزایش حجم موها استفاده می شود. بیش از ۲۰ سال پیش شانه زدن موهای درهم گره خورده با استفاده از اسکن میکروسکوپ الکترونی با ولتاژ پائین مشاهده شد. مشخص شد که گره ها می توانند بیش از ۳۰ تار مو را بطور جداگانه درگیر کنند و حرکت هر تار مو مستقل از بقیه است. بزرگنمایی متوسط میکروسکوپ، نمایی مانند دریای خروشانی از مارها را نشان می دهد.

در ابتدای شانه کردن، برخی از قسمت های در تماس مو از هم جدا می شوند. با افزایش نیرو برخی قسمت ها از هم جدا شده و برخی قسمت های مجاور و در عرض عمودی محور کشیده شدند. در این حالت موها با زاویه ۹۰ درجه و گاهی حتی ۳۶۰ درجه به دور یکدیگر می پیچند. هر مو در جهت سفت شدن گره ها حر کت می کند و در نهایت گره ها باز می شوند. در انجام این کار، مو به سرعت در قطر محوری کوچک خود خمیده شده و سپس در همه نقاط در امتداد تماس طولی اش صاف و مرتب شد. از آن جاییکه سرعت شانه زدن در کار با میکروسکوپ الکترونی کمتر از حالت واقعی بود، تخمین زده می شود که در حالت واقعی زمان ثابت برای چنین پیچش و صاف شدن بین ۱۰۰ میکرو ثانیه تا ۱ میلی ثانیه باشد. همچنین بسیار محتمل است که در جاییکه موها هنگام شانه کردن با زاویه زیاد در حال خم شدن هستند، ممکن است تارهای مو در قطر محوری اصلی مو دچار شکستگی شوند. پس از اولین شکست و آسیب دیدن مو، در هنگام باز کردن خمیدگی و در واقع مرتب کردن مو، این شکستگی تمایل به ادامه مسیر دارد. این دو شاخه شدن در قطر محوری اصلی مو با فرم میکروسکوپی انشعاب کاملاً مطابق است. گفتنی است که شانه کردن مو ممکن است باعث دو شاخه شدن آن نگردد اما احتمال دارد که با شانه زدن مکرر موی بهم ریخته، تنش پیچشی باعث دو شاخه شدن بخش انتهایی مو شود. در فرد عوامل زیادی همچون طول مو، سرعت شانه زدن، میزان بهم ریختگی و نیز قطر مقطع عرضی مو و شکل آن احتمال دو شاخه شدن مو را تعیین می کنند. دو عامل مهم دیگر که باعث دو شاخه شدن انتهای موها می شوند را نیز میتوان با برخی تغییرات و استفاده مناسب از شامپوها و لوازم بهداشتی اصلاح نمود. اولین فاکتور، ضریب اصطکاک تار مو است. با افزایش اصطکاک، نیروی بیشتری برای عبور دادن شانه از موها استفاده شده، این امر با خم شدگی بیشتر موها روی یکدیگر همراه می شود و نیروهای پیچشی طولی بیشتری در امتداد هر تار مو تولید می شود. هر گونه محصول آرایشی بهداشتی که اصطکاک بین موها را کاهش دهد، باعث کاهش تنش های پیچشی  عدم دو شاخه شدن مو می شود. عامل دوم که به میزان کشسانی و انعطاف پذیری خود مو مربوط می شود مرتبط با فشارهایی است که به طول مو وارد می شود. اگر تنه مو (که بیشتر از پروتئین تشکیل شده است) در برابر فشارهای پیچشی وارده انعطاف کافی را نداشته باشد، شکست در مو اتفاق می افتد. احتمال نبود این انعطاف در موهایی که زیاد در معرض نور خورشید قرار می گیرند، جاییکه شبکه ارتباطی پروتئین توسط رادیکال آزاد تغییر می کند، بسیار بیشتر است و به همین دلیل است که افرادی که موهایشان دائماً در معرض خورشید است، در مقابل دو شاخه شدن آسیب پذیرتر هستند. باید توجه داشت که میزان اثر تابش و دما بصورت فزاینده هرچه به نوک مو نزدیک شویم افزایش می یابد. موادی که به کشسانی (انعطاف پذیر بودن) پروتئین های مو کمک می کنند باید دو شاخه شدن مو را کاهش دهند. بر اساس مشاهدات نویسنده میزان دو شاخه شدن موها زمانی که مو دارای رطوبت است کمتر می شود که نشانگر این است که آب یک عامل کشسان کننده می باشد.

علت مو خوره (Tricoptylosis) و درمان فابریگاس

راه های دارویی رها شدن از شر موخوره

ـ از نرم کننده هایی که نیاز به آبکشی ندارند پس از هر بار دوش گرفتن استفاده کنید. نرم کننده از خشک شدن مو و در نتیجه احتمال به وجود آمدن موخوره جلوگیری می کند.

ـ استفاده از شامپوهای خیلی ملایم حاوی ترکیبات موثر در درمان موخوره

ـ شامپوهای ضدشوره هم می توانند به درمان موخوره کمک کنند. در اغلب موراد موخوره ها ناشی از خشکی پوست سر هستند که منجربه شوره و شکنندگی مو هم می شوند، بنابراین، اگر شوره سر درمان شود، ترمیم موخوره ها را هم به دنبال خواهد داشت.

از جمله مواردی که جهت درمان موخوره مورد استفاده قرار می گیرد ویتامین E است، این ویتامین موجب افزایش جریان خون شده و می تواند به رشد مو کمک کند. این مکمل غذایی همچنین از دو شاخه شدن انتهای مو (موخوره) جلوگیری می کند. از ویتامین E میتوان علیه خشکی و همچنین برای ترمیم موهای آسیب دیده بر اثر استفاده بیش از حد از سشوار استفاده کرد.

علت مو خوره (Tricoptylosis) و درمان فابریگاس

بررسی آزمایشگاهی درمان موخوره

فاز اول: ایجاد موی آسیب دیده

مراحل:

۱ـ بوسیله آسیب مکانیکی و حرارتی بطور همزمان، آسیب را بر روی مو ایجاد می کنیم.

۲ـ موی آسیب دیده را علامت گذاری می کنیم

۳ـ بوسیله یک استرئومیکروسکوپ (stereomicrocope)از مو عکس برداری می کنیم.

فاز دوم درمان:

۱ـ درمان مو توسط فرمولاسیون خاص مد نظر

۲ـ عکس برداری مجدد توسط میکروسکوپ

فاز سوم: بررسی استقامت مو

۱ـ شانه کردن مو (۲۰ مرتبه)

۲ـ ارزیابی کیفیت مو و عملیات برچسب گذاری

۳ـ محاسبه درصد بهبود پس از درمان

  •  

مراحل رشد مو

مراحل رویش مو

فولیکول پس از ریزشی، مدت زمانی را به استراحت میپردازد و سپس شروع به تولید و ساخت موی جدید می کند. این در واقع همان سیکل رویش موی سر است.

هر مو سه مرحله شناخته شده را مابین رشد و ریزشی خود در سال های بعد طی می کند. این مراحل دارای نامهای اختصاصی زیر است:

آناژن (فاز رشد)، کاتاژن (فاز بینابینی) و تلوژن  (فاز افتادن و ریختن

آناژن (فاز رشد )

فاز آناژن یک موی جدید از زمان شروع به رشد آغاز می شود. در این زمان پیاز مو توان رشد بسیار فعالانه ای دارد. این توان معمولا سال ها ادامه مییابد.

چنین روندی معمولا ۳ الی ۷ سال بدون انقطاع به طول می انجامد. با توجه به سرعت رشد ۱ سانتیمتری در ماه موی سر هر فرد میتواند به حدود یک متر نیز برسد. همان گونه که گفته شد موها در زمستان سریع تر از تابستان رشد میکنند. رشد مو با توجه به فصول مختلف می تواند متفاوت باشد که این تفاوت به دلیل تغییرات ایجاد شده در فازهای مختلف رشد و ریزش است .

رنگ دانه ها (ملانین) نیز در فاز آناژن سیکل رشد و در پیاز مو ساخته می شوند. در افراد مسن پیگمنتهای کمتری در این فاز ساخته می شود و این امر باعث بروز موهای بدون پیگمنت یا سفید در این افراد می شود البته ممکن است در این مرحله رشد مو با قدرت ادامه یابد.

در تعدادی از افراد مسن، سیکل رشد مو کوتاهتر است و فولیکول ها به تدریج تولید موی بلند و قوی را متوقف می کنند و موها ضعیف تر و کوتاهتر می شوند درنتیجه موها ضعیفتر شده و درجاتی از ریزش مو و طاسی نیز پدیدار می شود.

کاتاژن (فاز بینابینی)

فاز آناژن به وسیله فاز کوتاه استراحت به نام کاتاژن دنبال می شود. این فاز کاتاژن بین ۲ الی ۴ هفته در پوست سر انسان به طول می انجامد. هیچ پیگمنتی در طول این فاز ساخته نمی شود و فولیکول ها نیز ساخت را متوقف می کنند. در این زمان پایه فولیکول به سمت بالا و به سوی سطح پوست حرکت میکند. به طور کلی می توان گفت در این فاز فعالیت متابولیکی تا حد بسیاری کاهش مییابد.

تلوژن (فاز ریختن)

فاز تلوژن در حدود ۳ الی ۴ ماه به طول می انجامد. و این زمانی است که موی جدید از محلی فولیکول شروع به رویش می کند. هم زمان با رویش به سمت بالا موی قدیمی به طور طبیعی و به سادگی و بدون درد شروع به ریختن می کند این امر ممکن است با شامپو کردن یا برسی کردن رخ دهد.

ریختن مو بخشی از پروسه طبیعی رشد آن است پروسهای که طی آن موی جدید جایگزین موی قدیمی می شود. در هر لحظه بین یک الی ۱۰ فولیکولی در سر هر فرد در فاز ریزش قرار دارند.

موهای جدید از محل رویشی مشابه با موهای قدیمی در سطح پوست میرویند و چرخه رشد مو دوباره آغاز می شود. در این فاز پایه و بیس پیاز مو آتروفی می شود و حالتی گرز مانند به خود میگیرد. رویش مجدد مو در کف سر فرآیندی همانند ریختن دندانهای شیری در کودکان و رویش دندان های اصلی و دائمی در آن نقطه را تداعی می کند، با این تفاوت که در دندان ها این عمل یک بار اتفاق میافتد و در کف سر این عمل چندین بار تکرار خواهد شد.

در حالت ریزش مو یا آلوپسی طول دوره فاز آناژن و همچنین درصد موهای در حال رشد در این فاز کاهش مییابد. در وضعیت طبیعی، نسبت موهای موجود در این فاز به کل موها ۸۰ الی ۹۰ درصد است. همزمان با این امر مقدار موهای باقی مانده که در دو فاز کاتاژن یا تلوژن قرار می گیرند، افزایش مییابند و در نتیجه نسبت موهای موجود در فاز آناژن به تلوژن که مشخص کننده وضعیت ریزش موی سر است نیز کاهش می یابد.

فاز های مختلف سیکل رشد مو

بر پایه برآوردی تقریبی فازهای مختلف رشد مو به صورت زیر است:

–         طول مدت فاز آناژن در حدود ۱۰۰۰ روز یا بیشتر است.

–         طول مدت فاز کاتاژن ۱۰ روز

–         و طول مدت فاز تلوژن ۱۰۰ روز است.

اکتیویتی فولیکول

در طول زندگی روزمره هیچ چیز نمی تواند باعث توقف اکتیویتی فولیکول مو شود. مالیدن هیچ چیزی نمی تواند باعث جلوگیری از فعالیت طبیعی فولیکول یا باعث ایجاد تأثیر منفی بر روی آن شود. تنها سوختگی ها و اسکارهای شدید است که می توانند بر روی فولیکول ها تأثیر بگذارد.

داروهای خاصی، که در شیمی درمانی سرطان ها به کار می روند می توانند باعث مهار رشد فولیکول ها شوند. البته تقریباً همیشه این توقف در رشد موقتی است و رشد و نمو مو با قطع مصرف این داروها ادامه مییابد.

دیدگاه‌ها ۰

*
*